Kartony i pudełka z tektury to dziś standard w cukiernictwie, gastronomii i szerzej pojętej branży spożywczej. Tort jedzie do klienta w pudełku kartonowym, pizza w tekturowym kartonie, a świeże wypieki w opakowaniu z tektury warstwowej. Karton jest wszędzie — ale nie każdy karton jest taki sam i nie każdy nadaje się do pośredniego lub bezpośredniego kontaktu z żywnością. Karton a higiena żywności to temat, który w praktyce sprowadza się do pytania: z czego jest zrobione opakowanie, które często styka się z tym, co jemy.
Nie każdy karton to karton spożywczy
Tektura używana do pakowania elektroniki, mebli czy materiałów budowlanych może zawierać substancje, które w opakowaniu spożywczym byłyby niedopuszczalne — pozostałości farb drukarskich, kleje przemysłowe, środki impregnujące czy włókna z makulatury nieznanego pochodzenia. Opakowania kartonowe do żywności muszą być wyprodukowane z surowców dopuszczonych przynajmniej do pośredniego kontaktu z żywnością i zgodnie z zasadami dobrej praktyki produkcyjnej.
Kluczowe rozróżnienie dotyczy surowca. Tektura z włókna pierwotnego — kraftliner lub certyfikowany testliner — daje pełną kontrolę nad składem materiału. Tektura z recyklingu może natomiast zawierać węglowodory mineralne (MOSH i MOAH) pochodzące z farb gazetowych, które przy bezpośrednim kontakcie mogą migrować do żywności. Dlatego opakowania kartonowe do bezpośredniego kontaktu z żywnością produkuje się z surowców pierwotnych lub stosuje się dodatkową powłokę barierową od wewnątrz.
Szczegółowe wymagania prawne, dokumenty potwierdzające zgodność i zasady dobrej praktyki produkcyjnej opisujemy w osobnym artykule: wymagania dla opakowań do żywności.
Jak karton chroni żywność w praktyce
Opakowanie kartonowe chroni produkt spożywczy na kilku poziomach jednocześnie — i każdy z nich ma znaczenie w zależności od rodzaju pakowanej żywności.
Ochrona przed wilgocią jest kluczowa dla produktów suchych: ciasteczek, pierników, herbatników, krakersów. Karton o dobrej barierowości wilgotnościowej i szczelna konstrukcja pudełka skutecznie zapobiegają zmiękczeniu i utracie chrupkości. W opakowaniach dla gastronomii — np. kartonach na pizzę czy tacach na frytki — tektura musi być odporna na parę wodną wydzielaną przez gorący produkt.
Ochrona przed tłuszczem ma znaczenie przy tortach z kremem maślanym, wyrobach czekoladowych czy tłustych produktach gastronomicznych. Tłuszcz przenika przez karton niskiej jakości, brudzi zewnętrzną powierzchnię i narusza jego strukturę. W takich zastosowaniach stosuje się kartony z powłoką barierową lub układa produkt na podkładzie, który stanowi fizyczną barierę między żywnością a tekturą.
Neutralność zapachowa i smakowa jest szczególnie istotna w cukiernictwie. Torty, ciasta i makaroniki łatwo absorbują obce aromaty. Karton spożywczy nie może przekazywać żywności żadnych obcych zapachów — to jeden z wymogów, które odróżniają tekturę spożywczą od zwykłej tektury opakowaniowej.
Ochrona mechaniczna to czwarty poziom zabezpieczenia. Pudełko kartonowe chroni produkt przed uszkodzeniami podczas transportu i przechowywania — w przypadku tortów piętrowych czy dekorowanych wypieków jest to równie ważne co ochrona chemiczna.
Opakowania kartonowe w cukiernictwie
W cukiernictwie karton jest materiałem dominującym. Pudełka na tort i tacki kartonowe łączą funkcję ochronną z prezentacyjną. Karton jest lekki, daje się formować w różne kształty, przyjmuje nadruki i — co ważne — przy odpowiedniej jakości surowca jest w pełni bezpieczny dla żywności.
W większości zastosowań cukierniczych opakowanie kartonowe ma pośredni kontakt z żywnością — tort leży na podkładzie tortowym, który stanowi barierę między wyrobem a pudełkiem. Podkład pełni więc nie tylko funkcję estetyczną, ale też higieniczną. Przy opakowaniach do bezpośredniego kontaktu wymagania dotyczące samego kartonu są odpowiednio wyższe.
Warto też zwrócić uwagę na okienka foliowe w pudełkach. Folia w opakowaniach z okienkiem podlega osobnym wymaganiom jako tworzywo sztuczne do kontaktu z żywnością i musi posiadać własną dokumentację zgodności — deklaracja samego kartonu jej nie obejmuje.
Opakowania kartonowe w gastronomii i branży spożywczej
Poza cukiernictwem opakowania kartonowe do żywności mają szerokie zastosowanie w gastronomii i handlu spożywczym. Kartony na pizzę, opakowania na burgery, tacki na frytki — wszystkie muszą spełniać te same wymagania dotyczące kontaktu z żywnością co opakowania cukiernicze.
W gastronomii do wymagań chemicznych dochodzą wymagania termiczne. Opakowanie na gorący produkt musi być odporne na temperaturę i wilgoć — zwykły karton bez odpowiedniego powlekania może tracić sztywność w kontakcie z gorącą parą. Tektura falista stosowana w pudełkach spożywczych — dzięki swojej strukturze — zapewnia dodatkową izolację termiczną przy transporcie gorących potraw.
Osobną kwestią jest przechowywanie samych opakowań kartonowych na żywność. Nawet karton spełniający wszystkie wymagania może stać się problematyczny, jeśli jest magazynowany w nadmiernej wilgotności, w pobliżu substancji zapachowych lub w miejscach narażonych na wtórne zanieczyszczenie. Dotyczy to zarówno restauracji, cukierni, jak i każdego miejsca, gdzie opakowania czekają na użycie przez dłuższy czas.
Karton a plastik – bezpieczeństwo i środowisko
W debacie o opakowaniach do żywności karton ma jedną istotną przewagę nad plastikiem: biodegradowalność. Tektura w warunkach kompostowania rozkłada się w ciągu kilku miesięcy, podczas gdy plastik pozostaje w środowisku przez setki lat. Dla branży spożywczej i gastronomicznej, która codziennie generuje ogromne ilości jednorazowych opakowań, wybór kartonu zamiast plastiku ma realne znaczenie ekologiczne.
Równie ważne jest to, że karton spożywczy odpowiedniej jakości jest materiałem bezpiecznym — nie wydziela szkodliwych substancji, jest neutralny chemicznie i organoleptycznie, a przy właściwym doborze surowca i procesu produkcji spełnia wszystkie obowiązujące normy. Więcej o ekologicznym wymiarze kartonu jako materiału opakowaniowego piszemy w artykule karton jako ekologiczna alternatywa dla plastiku.
Podsumowanie
Karton a higiena żywności to temat, który w praktyce sprowadza się do świadomego wyboru materiału. Nie każdy karton nadaje się do kontaktu z żywnością — liczy się surowiec, właściwości bariery, neutralność zapachowa i zgodność z obowiązującymi wymaganiami. Dobrze dobrany karton spożywczy chroni produkt przed wilgocią, tłuszczem i obcymi aromatami, jest bezpieczny dla konsumenta i znacznie mniej obciążający dla środowiska niż plastik.
Recpak jako producent opakowań cukierniczych stosuje materiały dopuszczone do kontaktu z żywnością. Nasze pudełka na tort, tacki i opakowania z okienkiem produkowane są z tektury spełniającej wymagania dla opakowań spożywczych — zamawiając nasze kartonowe opakowania spożywcze, masz pewność co do jakości i bezpieczeństwa materiału.
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google